20.1 C
Athens

«Έπος του Γουέμπλεϊ»: Ένα όμορφο παραμύθι… κυριολεκτικά!

O Mythbuster δίνει τον ορισμό του παραμυθιού και εκπλήσσεται με το πόσο καλά ταιριάζει στις πολλές μαρτυρίες για όσα έγιναν στα παρασκήνια της πορείας προς το Γουέμπλεϊ, αλλά και όσα εμφάνιζαν οι Πράσινοι για 25 χρόνια στα ευρωπαϊκά γήπεδα...

ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΝΟ

Η διαδικασία εξάπλωσης ενός μύθου/παραμυθιού λειτουργεί περίπου ως εξής. Ξεκινά με ένα πραγματικό ή φανταστικό γεγονός που χρήζει αναμετάδοσης, κάτι τόσο σαγηνευτικό που οι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να το επαναλαμβάνουν. Περνά από στόμα σε στόμα, από άτομο σε άτομο και από γενιά σε γενιά, μέχρι να ειπωθεί και ξαναειπωθεί εκατομμύρια φορές και να υπάρχει σε κάμποσες διαφορετικές εκδοχές.

Κάθε φορά που η ιστορία επαναλαμβάνεται, μεταβάλλεται κιόλας. Αυτό οφείλεται σε συγκεκριμένες φυσικές τάσεις του μυαλού, όπως για παράδειγμα που το θέλει να θυμάται πράγματα που κάνουν πολύ δυνατή εντύπωση και να ξεχνά αυτά που δεν εντυπωσιάζουν και τόσο. Όπως επίσης υπάρχει η τάση να υπερβάλει ή να ελαχιστοποιεί, να εξιδανικεύει, να δοξάζει και πάει λέγοντας.

Το 1971 ο Παναθηναϊκός ηττήθηκε στον τελικό του κυπέλλου Πρωταθλητριών που φιλοξενήθηκε στο Γουέμπλεϊ. Κάποιος που δεν γνωρίζει περί τίνος πρόκειται, στο άκουσμα της φράσης «έπος του Γουέμπλεϊ» θεωρεί εύκολα πως κάτι σπουδαίο πέτυχαν οι Πράσινοι στο θρυλικό στάδιο του Λονδίνου. Το μοναδικό σπουδαίο ωστόσο ήταν ότι έπεισαν τον Άγιαξ πως δε χρειάζεται να ζοριστεί ιδιαίτερα και πως θα ήταν σίγουρα ο πρωταθλητής Ευρώπης, χάνοντας με το κολακευτικό 2-0. Δύσκολα θα συναντήσετε αντίστοιχη περίπτωση στην παγκόσμια ποδοσφαιρική μυθολογία: ο χαρακτηρισμός «έπος» να συνοδεύεται από την τοποθεσία όπου σημειώθηκε μια άνετη και απολύτως δικαιολογημένη ήττα.

Ελάχιστη σημασία βεβαίως έχει η παραπάνω ανακρίβεια μπροστά στην ουσία του πράγματος. Αδιαμφισβήτητα, η παρουσία μιας ελληνικής ομάδας σε έναν ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό τελικό θα μπορούσε όντως να διαθέτει επικές διαστάσεις. Ανεξάρτητα από το πόσους αγώνες χρειάστηκε να δώσει και ποιους αντιπάλους απέκλεισε. Στο κάτω κάτω της γραφής, αυτός ήταν ο τρόπος διεξαγωγής εκείνα τα χρόνια. Τα προβλήματα εντοπίζονται στις λεπτομέρειες της ιστορίας, αυτές που ο ορισμός του μύθου που διαβάσατε στην εισαγωγή θέλει το μυαλό να καταχωνιάζει σε σκοτεινά μέρη για χάρη των κατορθωμάτων.

«Σλόβαν, Έβερτον, Ερυθρός Αστέρας»: Όταν ο Φ. Συρίγος «πετσόκοψε» τον μύθο του Γουέμπλεϊ μπροστά στον Αρ. Καμάρα! (vid)

Ο Παναθηναϊκός απέκλεισε τέσσερις ομάδες στον δρόμο προς τον τελικό. Αυτό από μόνο του ακούγεται πολύ σπουδαίο, ειδικά αν λάβουμε υπόψη μας σε ποια εποχή αναφερόμαστε. Το παράδοξο ωστόσο είναι πως τρεις από αυτές τις προκρίσεις κρύβουν κάμποσες σκιές. Και όσο οι περιβόητες «δημοσιογραφικές» αναφορές αποκρύπτουν συγκεκριμένα στοιχεία, γεγονότα και μαρτυρίες, θα κατατάσσονται στη σφαίρα της φαντασίας και τους εξωραϊσμού καταστάσεων και συνθηκών, δίχως την παραμικρή αξιοπιστία. Είτε πρόκειται για γραπτά κείμενα, είτε για «ντοκιμαντέρ».

Διαβάσατε σήμερα στο FWS για το πώς ο αείμνηστος Φίλιππος Συρίγος είχε αποδομήσει μέσα σε λίγα λεπτά το περιβόητο «έπος του Γουέμπλεϊ» ενώπιον του Αριστείδη Καμάρα. Μιλάμε μια περίπου μιάμιση δεκαετία μετά, σε κρατική συχνότητα και με συνομιλητή έναν μορφωμένο άνθρωπο με υψηλό επίπεδο. Το μόνο που μπορούσε να κάνει ο επί σειρά ετών άσος του Παναθηναϊκού στην προσπάθειά του να αμυνθεί ήταν να… υπερθεματίζει, αδυνατώντας να αποκρούσει τα όσα ακούγονταν από τον συνομιλητή του.

Ξεκινώντας από τα ματς με τη Σλόβαν, υπήρξαν δημοσιεύματα από τη γερμανική Bild που έκαναν αναφορές στους αδερφούς Τσάπκοβιτς και σε ισχυρισμούς για δωροδοκίες. Στη συνέχεια ήταν ο διάσημος Μπράιαν Γκλάνβιλ εκείνος που ούτε λίγο ούτε πολύ είχε αναφερθεί στην περίεργη διαιτησία του επαναληπτικού με την Έβερτον, αλλά οι αναφορές του κατά πολλούς κορυφαίου ποδοσφαιρικού συντάκτη όλων των εποχών δεν λαμβάνονται υπόψη. Ίσως επειδή ήταν… κρυφοολυμπιακός ή «ανθέλληνας», όπως τον είχε χαρακτηρίσει η Αθλητική Ηχώ το 1985, όταν ο Γκλάνβιλ έγραψε πράγματα που επιβεβαιώθηκαν αργότερα από τον Μαρκ Λόρενσον: ότι κάποιοι επιχείρησαν να «πιάσουν» τους παίκτες της Λίβερπουλ πριν τους ημιτελικούς του 1985.

Για τη μαρτυρία του Φίλιππου Συρίγου ωστόσο, ο οποίος άφησε κάγκελο τον Αρ. Καμάρα όταν του είπε για τη θραύση που έκανε ο διαιτητής του αγώνα με την Έβερτον στον ιππόδρομο Φαλήρου, ίσως θα μπορούσαν να αφιερωθούν δυο γραμμούλες από τα «έγκυρα» αφιερώματα και ντοκιμαντέρ. Κυρίως επειδή δεν μπόρεσε κανείς να διαψεύσει αυτό που είδε τα μάτια του.

Και για τον Ερυθρό Αστέρα είναι αμέτρητες οι αναφορές. Πίσω από τα περί νάρκωσης που μετά από καιρό «αποκάλυψαν» κάποιοι παίκτες των Γιουγκοσλάβων, υπήρχε για χρονιά η σκιά της δωροδοκίας. Όταν το MEGA φιλοξένησε τη Δέσποινα Παπαδοπούλου το 2007 στην ερευνητική εκπομπή «Οι Φάκελοι», ακούστηκαν πολλές κραυγές αλλά κανένα επιχείρημα που θα αντέκρουε τα όσα αποκάλυψε η σύζυγος του δικτάτορα Παπαδόπουλου. Να τα φαντάστηκε όλα αυτά ή να ήθελε να κάνει κακό στην υστεροφημία του ΠΑΟ μέσα μάλιστα από το κανάλι που ανήκε και στην οικογένεια Βαρδινογιάννη;

Ας αφήσουμε όμως στην άκρη όλες τις μαρτυρίες και ας δούμε την ιστορία από την πλευρά των αριθμών. Ο Παναθηναϊκός έκανε ντεμπούτο στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις το 1960. Στις 8 ευρωπαϊκές παρουσίες που προηγήθηκαν της σεζόν 1970/71, το ρεκόρ των Πρασίνων ήταν μάλλον φτωχό: τρεις προκρίσεις όλες κι όλες, μια επί της μαλτέζικης Σλιέμα, μια επί της βορειοϊρλανδικής Γκλεντόραν (προκριματικοί γύροι) και άλλη μια επί της Μόλενμπικ στο Κύπελλο Εκθέσεων. Εκεί όπου συμμετείχαν κατά κανόνα οι ομάδες της Θεσσαλονίκης (λόγω της ΔΕΘ) και κανείς δεν ξέρει πώς βρέθηκε εκεί μια ομάδα της Αθήνας…

Στην επίμαχη σεζόν του Γουέμπλεϊ ο Παναθηναϊκός πήρε τέσσερις προκρίσεις, μια παραπάνω απ’ όσες είχε όλα τα προηγούμενα χρόνια συνολικά. Θεωρητικά, μια ομάδα που ήταν τόσο καλή θα έπρεπε να έχει ένα παρελθόν ή έστω ένα μέλλον. Τίποτε όμως. Μέχρι και το 1984 ο ΠΑΟ πήρε όλη κι όλη μια πρόκριση, επί της μαλτέζικης Φλοριάνα. Με απλά λόγια, από τις συνολικά οκτώ προκρίσεις των Πρασίνων ως το 1984, οι πέντε σημειώθηκαν επί Χούντας! Τελικά, ήταν τόσο καλή η φουρνιά «του Γουέμπλεϊ» και απλώς αδικούσε τον εαυτό της πριν και μετά ή όντως έχουν δίκιο όσοι – εντός και εκτός ελληνικών συνόρων – έγραψαν και αποκάλυψαν ένα σωρό παρασκηνιακές ιστορίες που σχετίζονταν με το παραμυθένιο «έπος»; Το οποίο από ένα σημείο και μετά έχει όλα τα στοιχεία του παραμυθιού, όπως αυτό ορίζεται από τους μελετητές της παγκόσμιας ιστορίας…

1960–61 Κύπελλο Πρωταθλητριών Α’ γύρος Flag of Czechoslovakia.svgΧράντετς Κράλοβε
0–0
0–1
1961–62 Κύπελλο Πρωταθλητριών Προκριματικός γύρος Flag of Italy.svgΓιουβέντους
1–1
1–2
1962–63 Κύπελλο Πρωταθλητριών Προκριματικός γύρος Flag of Poland.svgΠολόνια Μπίτομ
1–4
1–2
1964–65 Κύπελλο Πρωταθλητριών Προκριματικός γύρος Ulster banner.svgΓκλεντόραν
3–2
2–2
A’ γύρος Flag of Germany.svgΚολωνία
1–1
1–2
1965–66 Κύπελλο Πρωταθλητριών Προκριματικός γύρος Flag of Malta.svgΣλιέμα Γουόντερερς
4–1
0–1
A’ γύρος Flag of Hungary.svgΦέρεντσβαρος
1–3
0–0
1967–68 Κύπελλο Κυπελλούχων Α’ γύρος Flag of Germany.svgΜπάγερν Μονάχου
1–2
0–5
1968–69 Κύπελλο Εκθέσεων Α’ γύρος Flag of Belgium (civil).svgΚλαμπ Μόλενμπικ
2–0
1–2
Β’ γύρος Flag of Spain (1945–1977).svgΑθλέτικ Μπιλμπάο
0–0
0–1
1969–70 Κύπελλο Πρωταθλητριών Α’ γύρος Flag of East Germany.svgΦόρβερτς Βερολίνου
1–1
0–2
1970–71 Κύπελλο Πρωταθλητριών Α’ γύρος Flag of Luxembourg.svgΖενές Ες
5–0
2–1
Β’ γύρος Flag of Czechoslovakia.svgΣλόβαν Μπρατισλάβας
3–0
1–2
Προημιτελικός Flag of England.svgΈβερτον
0–0 (εκ.ε.γ.)
1–1
Ημιτελικός Flag of SFR Yugoslavia.svgΕρυθρός Αστέρας
3–0 (εκ.ε.γ.)
1–4
Τελικός Flag of the Netherlands.svgΆγιαξ
0–2
1972–73 Κύπελλο Πρωταθλητριών Α’ γύρος Flag of Bulgaria.svgΤΣΣΚΑ Σόφιας
0–2
1–2
1973–74 Κύπελλο UEFA Α’ γύρος Flag of SFR Yugoslavia.svgΟΦΚ Μπέογκραντ
1–2
1–0 (εκ.ε.γ.)
1974–75 Κύπελλο UEFA Α’ γύρος Flag of Switzerland (civil).svgΓκρασχόπερς
2–1
0–2
1975–76 Κύπελλο Κυπελλούχων Α’ γύρος Flag of East Germany.svgΖάχσενρινγκ Τσβίκαου
0–0
0–2
1977–78 Κύπελλο Πρωταθλητριών Α’ γύρος Flag of Malta.svgΦλοριάνα
4–0
1–1
Β’ γύρος Flag of Belgium (civil).svgΚλαμπ Μπριζ
1–0
0–2
1978–79 Κύπελλο UEFA Α’ γύρος Flag of Romania.svgΆρτζες Πιτέστι
1–2
0–3
1980–81 Κύπελλο UEFA Α’ γύρος Flag of Italy.svgΓιουβέντους
4–2
0–4
1981–82 Κύπελλο UEFA Α’ γύρος Flag of England.svgΆρσεναλ
0–2
0–1
1982–83 Κύπελλο Κυπελλούχων Α’ γύρος Flag of Austria.svgΑούστρια Βιέννης
2–1
0–2

Παναθηναϊκός: Θλάση ο Μποχωρίδης, θετικά νέα για Σαντ-Ρος

Ο Παναθηναϊκός επέστρεψε με νέα ήττα στις αποσκευές του μετά το ταξίδι στη Μαδρίτη για την 4η αγωνιστική της Euroleague και πέρα από τη...

Το «ευχαριστώ» του Ιωνικού στον Παναθηναϊκό για τη φιλοξενία στη Λεωφόρο

Ο Ιωνικός μπορεί να έφυγε με «τεσσάρα» από το «Απόστολος Νικολαϊδης», ωστόσο ένιωσε την ανάγκη να ευχαριστήσει τον Παναθηναϊκό για την άριστη φιλοξενία στο...

Παλάσιος: Να φτάσουμε τον Παναθηναϊκό εκεί που του αξίζει, θέλουμε το Κύπελλο

O Παναθηναϊκός ξεπέρασε με άνεση το εμπόδιο του Ιωνικού, αποδεικνύοντας για άλλη μια αγωνιστική ότι στα εντός έδρας παιχνίδια, τουλάχιστον με αντιπάλους αυτού του...

Μόνο και μόνο για να κοντράρει τον Ολυμπιακό, η ΕΠΟ κινδυνεύει ακόμα και με αυτοκατάργηση!

Ο Χρήστος Υφαντής γράφει για την υπόθεση Διαιτητικού και το... αντιολυμπιακό πάθος της ΕΠΟ που την οδηγεί σε επιλογές οι οποίες θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμα και στην αυτοκατάργησή της

Ολυμπιακός: Επέστρεψε στο παρελθόν!

Ο Ολυμπιακός έχει επιστρέψει στις εποχές που οι φίλοι του δεν έβλεπαν την ώρα για το επόμενο τζάμπολ - Τα συμπεράσματα από τη νίκη κόντρα στη Ζαλγκίρις

Ολυμπιακός: Ο μεγαλύτερος λόγος αισιοδοξίας είναι αυτός…

Όσοι δεν είχαν πειστεί για τις δυνατότητες του φετινού Ολυμπιακού μετά τις δυο πρώτες νίκες στη Euroleague, πείθονται πλέον από τον τρόπο με τον οποίο οι Ερυθρόλευκοι έφεραν στα μέτρα τους το μεγαλύτερο «μπόι» της διοργάνωσης τη δεδομένη στιγμή